Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte paginaâs. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Postbezorging en postkantoor in Mierlo Lokale ontwikkeling van briefpost, loketten, postboden en adressen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Postvoorziening verbond Mierlo met regionale en landelijke […]
Mest opbouwen in een verdiepte stal De potstal was een stalsysteem waarbij mest zich ophoopte in een verdiept stalgedeelte. Strooisel, heideplaggen, bosstrooisel en zand konden worden toegevoegd, zodat een steeds dikker mestpakket ontstond. Wanneer de stal werd uitgereden, kwam dit materiaal op de akkers terecht. Door dit eeuwenlang te herhalen ontstonden rond oude dorpen dikke […]
Menselijke aanwezigheid vÃģÃģr geschreven bronnen Lang voordat er sprake was van een dorp Mierlo, bestond het gebied uit een afwisselend zandlandschap. De huidige gemeente ligt in een zone met veel dekzand, hogere ruggen en lager gelegen beekdalen. Zulke hoogteverschillen waren belangrijk voor de latere bewoning: hogere, drogere gronden waren aantrekkelijk voor wonen en akkerbouw, terwijl […]
Geloof zichtbaar in het openbare leven Het katholieke geloof werd in Mierlo niet alleen binnen kerk en klooster beleefd. Processies, feestdagen, bedevaarten, heiligenverering, begrafenisrituelen en verenigingen maakten het geloof zichtbaar in straten en gezinnen. De intensiteit en vorm van zulke gebruiken veranderden sterk door de tijd. Na de beperkingen van de zeventiende en achttiende eeuw […]
1916: productie in Mierlo begint De mechanische weverij van De Haes werd in 1916 gebouwd en nog in hetzelfde jaar in bedrijf genomen. De fabriek maakte verschillende geweven textielproducten. De onderneming groeide, moderniseerde en werd onderdeel van grotere textielcombinaties. In de jaren zestig werd na samenwerking met Baekers en Elias de naam De Haes Holland […]
Protestants Mierlo De religieuze geschiedenis van Mierlo was niet uitsluitend katholiek. Na de verovering van ‘s-Hertogenbosch door Frederik Hendrik in 1629 en de politieke veranderingen in de Meierij kreeg de gereformeerde overheid een sterkere positie. Katholieke eredienst werd beperkt en de oude parochiekerk kwam in protestants gebruik. In een dorp met overwegend katholieke bevolking ontstond […]
Protestmanifestatie zelfstandig Mierlo 1994 Publieke manifestatie in de jaren negentig tegen verlies van Mierlose zelfstandigheid. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De Canon plaatst een grote […]
Protestmanifestatie zelfstandig Mierlo 1999 Nieuwe publieke manifestatie in de laatste fase vÃģÃģr de fusie met Geldrop. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Vijf jaar na de […]
Provinciale monumentenlijst Mierlo 1992 Beschermingsmoment voor tientallen historische panden in een dorp dat in de voorafgaande decennia sterk was veranderd. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern […]
Gebeurtenissen die het dorp collectief raakten Een ramp onderscheidt zich van een gewoon ongeval doordat de gevolgen een grotere groep of het hele dorp raken. In de Mierlose geschiedenis zijn verschillende gebeurtenissen zo in het collectieve geheugen terechtgekomen. De grote Marktstraatbrand van 1921 verwoestte tientallen woningen en liet 29 gezinnen zonder huis achter. Tijdens de […]
Rattenplaag in Mierlo Rattenoverlast was in een agrarisch dorp niet alleen een hinderlijk verschijnsel maar kon voedselvoorraden, stallen, afvalplaatsen en volksgezondheid raken. Een lokale Koerierstudie verbindt een Mierlose rattenplaag met herinneringen aan gezondheid en dagelijks leven. Het dossier behandelt bestrijdingsmethoden en lokale reacties als historisch onderwerp, maar maakt onderscheid tussen aantoonbare gemeentelijke of krantenmeldingen en […]
Een breed pakket aan rechten De macht van de Heer van Mierlo bestond uit een combinatie van rechtspraak, inkomstenrechten en bezit. Een vijftiende-eeuwse opsomming noemt onder meer het gerecht, gemene gronden en gebruiksrechten, cijnzen, de windmolen, jacht- en visserijrechten en andere aan de heerlijkheid verbonden inkomsten. Erfgoed Brabant noemt daarnaast hoge en lage jurisdictie, molenrecht, […]
Lokale rechtspraak vÃģÃģr de moderne rechtbank In de heerlijkheid Mierlo werd rechtspraak lokaal georganiseerd binnen het Brabantse juridische bestel. De heer beschikte over heerlijke rechten, terwijl schout en schepenen een centrale rol speelden bij onderzoek, getuigenverhoor, vonnis en bestuur. De bevoegdheden konden zowel civiele conflicten als strafzaken omvatten. Voor ernstige misdrijven gold de hoge jurisdictie […]
Hoge en lage jurisdictie De heerlijkheid Mierlo bezat eigen rechtspraak. Historische overzichten spreken van hoge en lage jurisdictie: bevoegdheden voor zowel minder zware als ernstige zaken. De precieze juridische reikwijdte verschilde per periode en stond binnen het bredere Brabantse rechtsbestel. De heer en lokale gerechtelijke functionarissen vormden samen een belangrijk onderdeel van de bestuurlijke macht. […]
De parochie als sociaal middelpunt In de eerste helft van de twintigste eeuw speelde de katholieke parochie een grote rol in het dagelijks leven van veel Mierlonaren. Kerkbezoek, katholiek onderwijs, jeugdwerk, verenigingen, zorg en feestdagen vormden samen een maatschappelijk netwerk dat veel verder ging dan alleen de zondagsmis. De Luciakerk was het zichtbare centrum, terwijl […]
Kloosterlingen in het dorpsleven Religieuze orden en congregaties hadden vooral vanaf de negentiende eeuw een zichtbare invloed op het sociale leven in Mierlo. Zij combineerden religieus gemeenschapsleven met praktische taken zoals onderwijs, ouderenzorg en liefdadigheid. Voor Mierlo-Dorp zijn vooral de Franciscanessen van Oirschot belangrijk. Acht zusters vestigden zich in 1874 in een nieuw complex met […]
Erfgoed van nationaal belang Rijksmonumenten zijn gebouwen of objecten die in het landelijke monumentenregister zijn opgenomen vanwege hun bijzondere cultuurhistorische waarde. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beheert het register. In Mierlo behoren onder meer de Heilige Luciakerk en pastorie, het Patronaat, het Oude Raadhuis en de standerdmolen tot de rijksmonumentale gebouwen en objecten. Registergegevens […]
Riolering in Mierlo Ontwikkeling van ondergrondse afvalwaterafvoer en veranderende hygiÃŦne in het dorp. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Riolering is minder zichtbaar dan wegen of […]
Een zware epidemie in 1779 De ‘rode loop’ was een ernstige vorm van dysenterie met bloederige diarree. In 1779 werd Mierlo hard getroffen. Pastoor Sebastianus van Kerckhoven hield een gedetailleerd verslag bij. Tussen 1 en 23 oktober overleden volgens die bron 68 inwoners aan de ziekte. Op 14 oktober telde de gemeentesecretaris 211 zieken. Beperkte […]
Broodgraan van de zandgronden Rogge was eeuwenlang een belangrijk graangewas op de Brabantse zandgronden. De plant stelt minder hoge eisen aan de bodem dan tarwe en paste daardoor goed bij het agrarische landschap rond Mierlo. Het graan werd vooral gebruikt voor brood en pap. Daarnaast konden stro en andere resten op het boerenbedrijf worden benut. […]
Graan voor de zandgrond Rogge was eeuwenlang een belangrijk gewas op de arme zandgronden van Zuidoost-Brabant. Het gewas kon beter met voedselarme bodem en winterse omstandigheden omgaan dan veel andere graansoorten. Voor Mierlo past rogge in het traditionele landbouwsysteem rond oude akkers en gemengde bedrijven. Het graan leverde meel voor voeding en veel stro voor […]
Sporen uit de Romeinse periode Ook uit de Romeinse tijd zijn in het Mierlose gebied archeologische resten bekend. De gemeentelijke onderzoekscatalogus vermeldt verschillende vindplaatsen met Romeins aardewerk en bewoningssporen. Bij archeologisch onderzoek rond BethaniÃŦ werden onder meer resten van een huisplattegrond, een bijgebouw, een kleine opslagstructuur en kuilen uit de ijzertijd-Romeinse periode aangetroffen. Daarnaast zijn […]
Huizen herkenbaar aan paalgaten Van houten Romeinse boerderijen blijft bovengronds niets over. Archeologen herkennen gebouwen aan patronen van paalgaten, wandgreppels en andere verkleuringen in de bodem. In Neerakkers werden zulke sporen gevonden. Bij Tarwe 7 werd in 1990 een rij van tien paalgaten vastgelegd. Later onderzoek in Mierlo leverde eveneens huisplattegronden en bijgebouwen uit de […]
Een houten put uit het begin van de Romeinse tijd Op 26 september 1989 werd tijdens bouwwerkzaamheden in uitbreidingsplan Neerakkers 2, bij de huidige Boekweit, een houten waterput ontdekt. De put was opgebouwd uit eikenhout. Dendrochronologisch onderzoek leverde volgens de gemeentelijke archeologiecatalogus een datering rond 4 v.Chr. op, precies rond de overgang naar de Romeinse […]
