\n\n\n\n
Encyclopedie-artikel

Productieperiode De Haes

1916: productie in Mierlo begint

De mechanische weverij van De Haes werd in 1916 gebouwd en nog in hetzelfde jaar in bedrijf genomen.

De fabriek maakte verschillende geweven textielproducten. De onderneming groeide, moderniseerde en werd onderdeel van grotere textielcombinaties. In de jaren zestig werd na samenwerking met Baekers en Elias de naam De Haes Holland gebruikt.

Mechanisering en reorganisatie

Het aantal getouwen dat ÃĐÃĐn wever kon bedienen nam sterk toe. Tegelijk verschoof het assortiment steeds meer richting woningtextiel en gordijnstoffen.

In 1977 werd de feitelijke productie in Mierlo beÃŦindigd en geconcentreerd in Eindhoven. Daarmee eindigde na ruim zestig jaar de Mierlose productiefase, hoewel de locatie nog bijna twee decennia voor de onderneming in gebruik bleef.

Productie als tijdlijn van arbeid en techniek

De productieperiode kan het best worden gevolgd aan de hand van veranderingen in capaciteit, personeel, techniek en assortiment, niet alleen via begin- en eindjaar. Een fabriek kan immers blijven bestaan terwijl afdelingen sluiten, machines worden vervangen of werk naar een andere vestiging verschuift. Uitbreidingen, crisissen en fusies kunnen daardoor binnen ÃĐÃĐn formele bedrijfsnaam verschillende economische fasen opleveren.

Voor werknemers zijn die fases zichtbaar in ploegindeling, functies en werkzekerheid. Een productiestop is bovendien iets anders dan het einde van alle bedrijfsactiviteit op een terrein. Opslag, expeditie of andere functies kunnen langer doorgaan. Het dossier gebruikt daarom meerdere eindmomenten waar dat nodig is en vermijdt ÃĐÃĐn datum die alle veranderingen zou moeten samenvatten. Bedrijfsarchieven, vakbondsbronnen, personeelsgegevens en krantenberichten kunnen in toekomstig onderzoek helpen om de productiefases verder te verfijnen en te verbinden met de bredere Nederlandse textielconjunctuur.

Lokale economie in beweging

De Mierlose economie bestond lange tijd uit een combinatie van landbouw, huisnijverheid, ambachten, winkels, horeca en kleine familiebedrijven. In de twintigste eeuw kwamen daar fabrieksarbeid, garages, transport, dienstverlening en bedrijventerreinen bij. Een bedrijfsnaam, eigenaar en locatie kunnen door de tijd veranderen; daarom worden onderneming, gebouw en ondernemer waar mogelijk als afzonderlijke historische records behandeld.

Verbanden binnen de encyclopedie

Het dossier Weverij De Haes is via verbonden met met dit onderwerp verbonden. De Mierlose vestiging van De Haes begon in 1916.

Het dossier Ondernemen in historisch Mierlo is via thematisch onderdeel met dit onderwerp verbonden. Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven.

Het dossier Deel 12 – Industrie, textiel, ambachten en ondernemerschap is via onderwerp met dit onderwerp verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Verder onderzoek

Voor verdere verdieping worden bedrijfsnamen en mondelinge herinneringen waar mogelijk gekoppeld aan gedateerde bronnen zoals advertenties, handelsregisters, kadaster, vergunningen en foto’s. Dat voorkomt dat een latere naam, eigenaar of locatie automatisch op een eerdere periode wordt toegepast en maakt veranderingen in exploitatie beter controleerbaar.

Bronnen en interpretatie

De bronlaag combineert institutionele documentatie, archief- en erfgoedbronnen, lokale historische publicaties, aanvullende bronnen. Tot de gebruikte bronnen behoren BHIC – De Haes Mierlo, Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw, Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes, Heemkundekring Myerle – Commissaris van de Koningin bezoekt Mierlo en 5 aanvullende bronnen. Een jubileumboek, verenigingssite of herinneringspublicatie kan veel detail bieden, maar wordt waar mogelijk naast onafhankelijke of institutionele bronnen gelegd. Zo blijven oprichtingsjaren, functiewijzigingen en huidige situaties van elkaar onderscheiden.

Samenhang en verdere verdieping

Dit artikel is binnen de Digitale Encyclopedie van Mierlo primair ingedeeld bij Thema 07 – Ambachten, textiel & economie, onderdeel van Bundel III – Werken, leren & samenleven. Dit thema volgt ambachten, thuisnijverheid, textiel, ondernemerschap en industrialisering. De dossiers maken gezamenlijk zichtbaar hoe werkvormen en economische structuren in de loop van de tijd veranderden. Die thematische plaatsing is meer dan een navigatiekeuze: zij helpt het onderwerp te lezen als onderdeel van een groter historisch patroon. Daardoor hoeft ÃĐÃĐn dossier niet alle context opnieuw uit te schrijven, terwijl de lezer wel gericht kan doorstappen naar de onderdelen die het onderwerp aanvullen.

Verbanden met andere dossiers

Voor dit onderwerp zijn binnen de encyclopedie gerichte doorverwijzingen beschikbaar naar Deel 12 – Industrie, textiel, ambachten en ondernemerschap, Weverij De Haes, Ondernemen in historisch Mierlo, Afbouw productie, Ambachtsberoepen in Mierlo rond 1877 en Bakkers. De links werken als interne wiki-verwijzingen: zij leiden rechtstreeks naar het canonieke dossier en blijven daarmee gekoppeld aan de centrale bron- en relatieadministratie. Deel 12 – Industrie, textiel, ambachten en ondernemerschap is in de relatiegrafiek gekoppeld via onderwerp. Weverij De Haes is in de relatiegrafiek gekoppeld via verbonden met; de vastgelegde toelichting daarbij luidt: Productiegeschiedenis 1916–1977. Ondernemen in historisch Mierlo is in de relatiegrafiek gekoppeld via thematisch onderdeel. Deze koppelingen zijn redactioneel vastgelegd en vormen daarom een betere route voor verder lezen dan alleen zoeken op losse trefwoorden.

Bronbasis en interpretatie

In de bronlaag is dit artikel expliciet verbonden met Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes, BHIC – De Haes Mierlo, Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw, Canon van Mierlo – Huisvlijt wevers en brouwerijen en Gemeente Geldrop-Mierlo – Economische visie. Die bronkoppeling wordt hier niet gebruikt om extra jaartallen of details te veronderstellen die niet in het bestaande dossier zijn onderbouwd. De uitbreiding legt vooral de herkomst en de samenhang van de bestaande kennis zichtbaarder vast. Wanneer bronnen verschillende soorten informatie bieden — bijvoorbeeld een archiefinventaris, lokale historische publicatie, officiÃŦle registratie of latere reconstructie — blijft het onderscheid tussen vastgelegd feit, interpretatie en lokale overlevering van belang.

Verder lezen

Wie dit onderwerp in een bredere Mierlose context wil plaatsen, kan aansluitend verder lezen bij Deel 12 – Industrie, textiel, ambachten en ondernemerschap, Weverij De Haes, Ondernemen in historisch Mierlo, Afbouw productie en Ambachtsberoepen in Mierlo rond 1877. Deze leesroute is bewust gebaseerd op bestaande relaties en thematoewijzingen. Zo ontstaat een netwerk van onderling verbonden dossiers, vergelijkbaar met interne verwijzingen in een wiki, terwijl ieder artikel zijn eigen afbakening, bronnen en redactionele verantwoordelijkheid behoudt.