Hoge en lage jurisdictie
De heerlijkheid Mierlo bezat eigen rechtspraak. Historische overzichten spreken van hoge en lage jurisdictie: bevoegdheden voor zowel minder zware als ernstige zaken. De precieze juridische reikwijdte verschilde per periode en stond binnen het bredere Brabantse rechtsbestel.
De heer en lokale gerechtelijke functionarissen vormden samen een belangrijk onderdeel van de bestuurlijke macht. Dat rechtspraak niet alleen theoretisch was, blijkt uit archiefvermeldingen van gevangenschap in het kasteel. In 1557 wist een gevangene uit de kasteelgevangenis te ontsnappen.
De heksenprocessen
Tijdens de heksenprocessen van 1595 werden verschillende vrouwen gevangen gehouden en verhoord in de context van de heerlijke rechtspraak. Dat donkere hoofdstuk krijgt in de encyclopedie een eigen dossier, maar het laat hier zien hoe sterk bestuur, kasteel en rechtspraak met elkaar verweven waren.
