\n\n\n\n

Hoofdthema

02. Heren, heerlijkheid & kasteel

Lees over de heren en heerlijkheid van Mierlo, het kasteel, bestuurlijke macht en de families die eeuwenlang het dorp mede vormgaven.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

81 dossiers
Encyclopedie-artikel

Kasteelboerderijen

Landbouw als economische basis Rond het kasteel lagen verschillende grote hoeven die tot de bezittingen van de Heren van Mierlo behoorden. Zij leverden inkomsten, voedsel en landbouwproducten en waren daarmee minstens zo belangrijk voor het dagelijkse functioneren van de heerlijkheid als het representatieve hoofdgebouw. In bronnen uit de vijftiende eeuw worden in de directe omgeving […]

Encyclopedie-artikel

Kasteelgrachten

Water als verdediging en structuur Grachten vormden een essentieel onderdeel van Kasteel Mierlo. Tijdens het proefsleuvenonderzoek van 2016 werden in vrijwel iedere werkput humeuze vullingen gevonden die met oude kasteelgrachten in verband konden worden gebracht. Aan de noord-, oost- en zuidzijde werd de buitenbegrenzing van het omgrachte complex vastgesteld. Ook de globale ligging van de […]

Locatie

Kasteelseloop

Kasteelseloop De Kasteelseloop is een waterloop die een plaats heeft in de historische geografie rond het voormalige kasteel en in modern landschaps- en waterbeheer. Een apart locatiedossier is nuttig omdat waterlopen vaak veranderen van profiel of traject, terwijl hun naam in kaarten en plannen blijft terugkomen. Wat de bronnen bevestigen Heemkundige beschrijvingen van het kasteelgebied […]

Encyclopedie-artikel

Korweide en gemene weiden in Mierlo

Korweide en gemene weiden in Mierlo Korweide en gemene weiden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo tijdens het Rampjaar 1672

Mierlo tijdens het Rampjaar 1672 Het Rampjaar 1672 trof de Republiek politiek en militair op grote schaal en had ook bestuurlijke en financiÃŦle gevolgen in de Meierij. BHIC behandelt in het kwartiersarchief van Peelland noodkreten en bestuurlijke problemen uit deze periode. Mierlo behoorde als heerlijkheid tot dit regionale landschap. Voor de encyclopedie is dat voldoende […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo volgens A.C. Brock rond 1825

Mierlo volgens A.C. Brock rond 1825 Een waardevolle vroege negentiende-eeuwse beschrijving van Mierlo is te vinden in de Beschrijving der Meijerij van Adriaan Cornelis Brock. Het handschrift ontstond in de jaren rond 1825. Brock, die van 1775 tot 1834 leefde en koster in Sint-Oedenrode was, beschreef plaatsen in de Meierij vanuit de kennis en geschiedopvattingen […]

Encyclopedie-artikel

Molendwang en molenrechten

De molen als heerlijk privilege De Heer van Mierlo bezat het molenrecht. De heemkundekring beschrijft het recht om de wind binnen de heerlijkheid voor een windmolen te benutten als een exclusief recht van de heer. De Mierlose windmolen was een ban- of dwangmolen. Molendwang betekende dat inwoners voor het malen van hun graan gebruik moesten […]

Bron

Nationaal Archief – Vorsters van Mierlo en deurwaarders, 1702

Organisatie: Nationaal Archief. Type: archiefinventaris / Raad van Brabant. Gebruik: Toegang 3.20.52 bevat een stuk betreffende het doen van exploiten door vorsters van Mierlo of door deurwaarders. Het dossier is een primaire ingang voor lokaal bestuurlijk en juridisch functioneren. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud […]

Bron

RAAP – Archeologische evaluatie en waardering kasteelsite Mierlo

Auteur: D.M.G. Keijers. Opdrachtgever: Gemeente Geldrop-Mierlo. Uitvoerder: RAAP Archeologisch Adviesbureau. Status: definitief, 4 april 2017. Projectcode: MIEKO; ARCHIS-onderzoeksmeldingsnummer 4024917100. Gebruik: archeologische waardering van de kasteelsite en de oudere bewoningsgeschiedenis van het terrein. URL: https://www.geldrop-mierlo.nl/_flysystem/media/archeologisch_rapport_kasteel_mierlo_mei_2017.pdf Deel deze pagina Share on X (Twitter) Share on Facebook Share on LinkedIn Share on Email Share on WhatsApp

Encyclopedie-artikel

Rechten van de Heer van Mierlo

Een breed pakket aan rechten De macht van de Heer van Mierlo bestond uit een combinatie van rechtspraak, inkomstenrechten en bezit. Een vijftiende-eeuwse opsomming noemt onder meer het gerecht, gemene gronden en gebruiksrechten, cijnzen, de windmolen, jacht- en visserijrechten en andere aan de heerlijkheid verbonden inkomsten. Erfgoed Brabant noemt daarnaast hoge en lage jurisdictie, molenrecht, […]

Encyclopedie-artikel

Rechtspraak van de heerlijkheid

Hoge en lage jurisdictie De heerlijkheid Mierlo bezat eigen rechtspraak. Historische overzichten spreken van hoge en lage jurisdictie: bevoegdheden voor zowel minder zware als ernstige zaken. De precieze juridische reikwijdte verschilde per periode en stond binnen het bredere Brabantse rechtsbestel. De heer en lokale gerechtelijke functionarissen vormden samen een belangrijk onderdeel van de bestuurlijke macht. […]

Beeldobject

Reproductie historische tekening Kasteel Mierlo

Reproductie historische tekening Kasteel Mierlo Deze beeldbankregistratie documenteert Kasteel van Mierlo en is gekoppeld aan [[gebouw|Kasteel van Mierlo]]. Herkomst en rechten Maker: G.Th. Delemarre / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: CC BY-SA 4.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Reproductie_van_tekening_in_bezit_van_'t_Huis_-_Mierlo_-_20159183_-_RCE.jpg. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie […]

Bron

RHC Eindhoven – Akte bomen planten op gemene gronden, inv. I/10

Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: concrete inventariseenheid in het archief Gemeentebestuur Mierlo 1387–1811. Gebruik: voorwaarden waaronder schepenen van Mierlo en Hendrik Dickbier inwoners toestonden bomen te planten. Toegang: 13138 inv. I/10. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: De periode 1387–1410 is een onderzoeksvenster op basis van toegang en betrokken heer, geen vastgestelde stukdatum; citeer een exacte datum […]

Bron

RHC Eindhoven – Schepenbank Mierlo 1432–1810

Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris van de schepenbank. Gebruik: rechtspraak, transportakten, schuld- en eigendomszaken en andere juridische handelingen binnen Mierlo. Toegang: 13141. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Sterke route naar primaire akten; conclusies moeten op het concrete inventarisstuk worden gebaseerd. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13141&miview=inv2&mizig=210 Deel deze pagina Share on X (Twitter) Share on Facebook Share on LinkedIn […]

Bron

RHC Eindhoven – Van Scherpenzeel Heusch, documentatie inzake Mierlo 1256–1873

Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: particuliere/documentaire collectie. Gebruik: Collectie 13153 met documentatie inzake Mierlo over een zeer lange periode. Bij afzonderlijke claims moet steeds naar het concrete stuk binnen de collectie worden verwezen. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. Archieftoegang: RHCe collectie […]

Encyclopedie-artikel

Schouten van Mierlo

Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]

Gebeurtenis

Sloop laatste kasteelpoort

Laat restant tot omstreeks 1948 Hoewel de hoofdburcht van het Kasteel van Mierlo al in het begin van de negentiende eeuw verdwenen was, bleven delen van het voorburchtterrein en de toegang langer herkenbaar. Een restant van de kasteelpoort bleef volgens lokale geschiedschrijving tot omstreeks 1948 staan en werd na schade door een zware storm afgebroken. […]

Bron

Taxandria 1929 – De heerlijkheid Mierlo

Type: historische publicatie met extract uit een Brabants leenregister/denombrement. Gebruik: opsomming van rechten en goederen van de heer van Mierlo, waaronder gerecht, cijnzen, windmolen, visserij en het Hofgoed. Deel deze pagina Share on X (Twitter) Share on Facebook Share on LinkedIn Share on Email Share on WhatsApp

Gebouw

Tiendkaart van Mierlo uit 1706

Tiendkaart van Mierlo uit 1706 De figuratieve kaart uit 1706 is een sleutelbron voor het historische grondgebied van Mierlo. Volgens de lokale transcriptie onderzocht landmeter Hendrik van Houtert de grens en tekende hij naast de grenslijn ook wegen, stegen, waterlopen, bruggen, kerk en kasteel in. Hij vergeleek zijn waarnemingen met oudere grensbepalingen en noteerde dat […]

Encyclopedie-artikel

Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo

Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]

Encyclopedie-artikel

Van Cuijk

Otto en Jan van Cuijk In 1335 kwam de heerlijkheid Mierlo in handen van Otto van Cuijk. Het RAAP-overzicht noemt hem als heer van 1335 tot 1350. Daarna volgde Jan III van Cuijk, die Mierlo tot 1356 bezat. De periode Van Cuijk was relatief kort, maar belangrijk omdat zij tussen de vroege herenfamilie en de […]

Encyclopedie-artikel

Van Grevenbroeck

Een familie met langdurige invloed Vanaf 1518 kreeg het geslacht Van Grevenbroeck een centrale plaats in de Mierlose geschiedenis. Na een akkoord over aanspraken op de heerlijkheid kwam Raes van Grevenbroeck aan de macht. Daarna volgden verschillende familieleden en regenten. De bekendste, maar ook meest omstreden heer uit deze familie is Erasmus van Grevenbroeck. Zijn […]

Encyclopedie-artikel

Van Langel

Een korte overgang in 1335 Hendrik van Langel speelt een rol in de overgangsperiode vlak vÃģÃģr de komst van Van Cuijk. Volgens de Canon van Mierlo was hij een neef van Goesewijn Moedel van Mierlo en trad hij op bij het bestuur van de heerlijkheid. Het RAAP-overzicht noemt Hendrik van Langel kort vÃģÃģr 1335 en […]

Deel deze pagina