De molen als heerlijk privilege
De Heer van Mierlo bezat het molenrecht. De heemkundekring beschrijft het recht om de wind binnen de heerlijkheid voor een windmolen te benutten als een exclusief recht van de heer. De Mierlose windmolen was een ban- of dwangmolen.
Molendwang betekende dat inwoners voor het malen van hun graan gebruik moesten maken van de aangewezen molen. Dat garandeerde de heer of diens pachter inkomsten. De molen werd doorgaans verpacht, waarbij de pachter een afgesproken hoeveelheid producten of geld verschuldigd was.
Molenheide
Uit geschreven bronnen blijkt dat er in de vijftiende eeuw een windmolen op de Molenheide stond. De molen behoorde tot de waardevolle economische bezittingen van de heerlijkheid. In de achttiende eeuw werd de Mierlose windmolen zelfs op een bedrag getaxeerd dat vergelijkbaar was met kasteel en bijbehorende hoeve.
