Hoofdthema
Lees over de heren en heerlijkheid van Mierlo, het kasteel, bestuurlijke macht en de families die eeuwenlang het dorp mede vormgaven.
Samengestelde kennislaag
Angst, geloof en bestuurlijke macht Heksenvervolging ontstond niet uit ÃĐÃĐn oorzaak. In de zestiende eeuw leefden geloof in magie, angst voor ziekte en misoogst, religieuze spanningen en sterke ideeÃŦn over duivel en zonde naast elkaar. Lokale conflicten en persoonlijke reputaties konden een beschuldiging vervolgens versterken. In Peelland ontstond in 1595 een opvallende vervolgingsgolf. Beschuldigingen uit […]
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Archief van de heerlijkheid Mierlo 1386â1851 Het archief van de heerlijkheid brengt documenten samen die betrekking hebben op bezit, heerlijke rechten, processen en gemene gronden. Daarmee vormt het een belangrijke tegenhanger van het gemeentearchief: dezelfde lokale kwestie kan vanuit heer, gemeenschap en bestuur verschillend zijn vastgelegd. Wat de bronnen vastleggen Het Brabants Historisch Informatie Centrum […]
Atlas Schoemaker â Mierlo Deze beeldbankregistratie documenteert Kasteel van Mierlo en is gekoppeld aan [[gebouw|Kasteel van Mierlo]]. Herkomst en rechten Maker: Andries Schoemaker / Atlas Schoemaker. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: Public Domain Mark 1.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Atlas_Schoemaker-NOORDBRABANT-2980-Noord-Brabant,_Mierlo.jpeg. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke […]
1795: begin van de afbraak Vanaf de zeventiende eeuw verloor het kasteel geleidelijk zijn functie als permanente machtsresidentie. Na de afkoop van veel heerlijke rechten in 1617 verbleven de heren vaker elders. In de achttiende eeuw werd het gebouw steeds minder intensief gebruikt. In 1795 werd een eerste deel van het Kasteel van Mierlo gesloopt. […]
Niet iedere heer woonde permanent in Mierlo De eigenaar van de heerlijkheid was niet automatisch een permanente kasteelbewoner. Vroege heren verbleven vermoedelijk in grote hoeven of hadden elders belangrijke bestuurlijke functies. Ook later woonden verschillende heren een groot deel van hun tijd buiten Mierlo. De Dickbier-familie is nauw verbonden met de bouw en vroege ontwikkeling […]
Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum. Archief: toegang 277, Heerlijkheid Mierlo, 1386â1851. Gebruik: originele en afgeleide archiefstukken over bezit, heerlijke rechten, processen, gemene gronden en overdrachten. URL: https://www.bhic.nl/integrated?miadt=235&miaet=1&micode=277&minr=908783&miview=inv2&mizig=210 Deel deze pagina Share on X (Twitter) Share on Facebook Share on LinkedIn Share on Email Share on WhatsApp
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: onderzoek naar de appÃĻlprocedure tussen gemeente en heer over het eigendom van de gemene gronden. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 73. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: De inventaris dateert het dossier globaal als eind achttiende of begin negentiende eeuw; geen exact jaar invullen […]
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: proces tussen de heer van Mierlo en de gemeente over eigendom van de gemene gronden in 1848â1851. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 74. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Procesuitkomst, argumenten en eigendomsgrenzen pas beschrijven na raadpleging van het dossier. URL: https://www.archieven.nl/nl/db/0/toegang/235/277 Deel deze […]
Organisatie: Canon van Mierlo. Type: lokale historische canon / secundaire bron. Gebruik: vrije heerlijkheid, heerlijke rechten, bewoners van het kasteel, kasteelgeschiedenis en afbouw van de heerlijkheid. URL: https://canonvanmierlo.nl/tijdlijn/het-kasteel-en-zijn-bewoners Deel deze pagina Share on X (Twitter) Share on Facebook Share on LinkedIn Share on Email Share on WhatsApp
Periodieke betalingen Cijnzen waren vaste periodieke betalingen die aan grond, goederen of rechten verbonden konden zijn. Ze vormden een belangrijke inkomstenbron in het middeleeuwse en vroegmoderne economische systeem. Betaling kon in geld of in natura plaatsvinden, afhankelijk van de overeenkomst en de periode. In de bronnen over Mierlo komen cijnzen regelmatig terug naast andere heerlijke […]
Een deels gereconstrueerde vroege geschiedenis De vroegste opvolging van de Heren van Mierlo is niet in alle details met eigentijdse documenten te reconstrueren. Lokale historici en archeologische rapporten plaatsen Roelof of Rover van Rode aan het begin van de reeks. Daarna volgen onder meer Hendrik I van Mierlo, ook Hendrik van Rode genoemd, Gooswijn Moedel […]
Van het begin van de dertiende eeuw tot het einde van het ancien rÃĐgime was Mierlo een vrije heerlijkheid. De plaatselijke heren bezaten bestuurlijke, economische en juridische rechten en waren verbonden met onder meer grondbezit, kerkelijke rechten, molen en rechtspraak. De eerste heren kwamen uit het geslacht Van Rode. De Canon van Mierlo noemt Rover […]
De heerlijkheid vanaf 1765 In 1765 kwam Mierlo via familieoverdracht bij Jean Louis Carolus de Heusch en Ida Francisca van Scherpenzeel. Het echtpaar bleef in Eigenbilzen wonen. Het kasteel van Mierlo werd verpacht en verloor daarmee verder zijn functie als vaste residentie van de lokale heer. In de latere familienaam Van Scherpenzeel Heusch bleven herinnering, […]
In een natte laagte Het voormalige kasteelterrein ligt aan de rand van de bebouwde kom van Mierlo, in de omgeving van de Kasteelweg, Trimpert en Heer de Heuschweg. Het complex werd niet op het hoogste punt gebouwd, maar in een natte dalvormige laagte. Geologisch onderzoek laat zien dat vooral het oostelijke deel een venige ondergrond […]
Van Dickbier naar een Brusselse familie Na de Dickbier-periode kwam Mierlo op 21 april 1501 in bezit van Hendrik de Swaeff. Het RAAP-rapport beschrijft hem als een familielid van de moeder van Jan Dickbier en vermeldt dat hij in Brussel woonde. Hendrik de Swaeff bleef heer tot zijn overlijden in 1510. Daarna voerde zijn weduwe […]
Lokale machtsbasis Mierlo wordt in lokale en regionale historische bronnen beschreven als een vrije heerlijkheid. Vanaf de dertiende eeuw beschikten de Heren van Mierlo over een aanzienlijke lokale machtspositie. Zij combineerden bezit van grond en hoeven met bestuurlijke en juridische rechten. De term vrij betekent niet dat Mierlo volledig onafhankelijk was. De positie van de […]
Bijna anderhalve eeuw verbonden met Mierlo Het geslacht Dickbier kwam in 1356 in bezit van de heerlijkheid Mierlo. Het RAAP-rapport noemt achtereenvolgens Jan III Dickbier, Hendrik Jan Dickbier, Hendrik Hendrik Dickbier, Jan IV Dickbier, Jan V Dickbier en een latere Jan Dickbier tot 1501. Onder de Dickbiers wordt het kasteel voor het eerst met zekerheid […]
1410: testament van Hendrik Dickbier Het testament van Hendrik Dickbier uit 1410 geldt in de lokale en archeologische literatuur als de eerste betrouwbare schriftelijke bron waarin het Kasteel van Mierlo duidelijk herkenbaar wordt genoemd. De bron noemt naast het Hofgoed een kasteel en andere bezittingen van de heer. Geen bouwjaar 1410 is daarom een documentatiedatum […]
Eesbroek Eesbroek, ook geschreven als Eestbroek, is een Mierlose veldnaam met uitzonderlijke archeologische betekenis. Het weiland met deze naam ligt bij de voormalige kasteelsite en vormt daarmee een directe verbinding tussen toponymie en ondergronds erfgoed. Wat de bronnen bevestigen De heemkundige kasteelpagina vermeldt dat het weiland bij de Kasteelweg als Eesbroek of Eestbroek bekendstaat en […]
Van lokale bestuursmacht naar historische titel De macht van de Heren van Mierlo werd al vÃģÃģr het einde van de achttiende eeuw uitgehold. De afkoop van 1617, latere juridische conflicten en het feit dat heren steeds minder vaak in Mierlo resideerden veranderden de verhouding tussen heer en dorp. De politieke omwentelingen aan het einde van […]
Organisatie: Erfgoed Brabant. Gebruik: overzicht van heerlijke rechten, kasteelopbouw, verval, sloop en resterend erfgoed. URL: https://erfgoedbrabantverhalen.nl/verhalen/artikel/kasteel-mierlo/ Deel deze pagina Share on X (Twitter) Share on Facebook Share on LinkedIn Share on Email Share on WhatsApp
De vroegste dynastieke achtergrond Het geslacht Van Rode vormt de genealogische achtergrond van de eerste Heren van Mierlo. De familie was verbonden met Sint-Oedenrode en verschijnt in reconstructies van de Mierlose herenreeks vÃģÃģrdat leden zich in bronnen nadrukkelijk naar Mierlo gingen noemen. De overgang van Van Rode naar Van Mierlo is niet eenvoudig als een […]
Grensbepaling van Mierlo in 1292 en 1296 De grensbeschrijvingen uit 1292 en 1296 behoren tot de vroegste documenten waarmee het territorium rond Mierlo concreter zichtbaar wordt. In een tijd zonder moderne kadastrale kaarten werden grenzen beschreven aan de hand van herkenbare punten in het landschap. Zulke documenten waren belangrijk voor rechtspraak, grondgebruik, belastingheffing en de […]
