Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Angst, geloof en bestuurlijke macht Heksenvervolging ontstond niet uit één oorzaak. In de zestiende eeuw leefden geloof in magie, angst voor ziekte en misoogst, religieuze spanningen en sterke ideeën over duivel en zonde naast elkaar. Lokale conflicten en persoonlijke reputaties konden een beschuldiging vervolgens versterken. In Peelland ontstond in 1595 een opvallende vervolgingsgolf. Beschuldigingen uit […]
Dit gebeurtenisrecord markeert 1617 als keerpunt; de afkoop betekende niet dat alle heerlijke rechten definitief en onmiddellijk verdwenen. 1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge […]
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: onderzoek naar de appèlprocedure tussen gemeente en heer over het eigendom van de gemene gronden. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 73. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: De inventaris dateert het dossier globaal als eind achttiende of begin negentiende eeuw; geen exact jaar invullen […]
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: proces tussen de heer van Mierlo en de gemeente over eigendom van de gemene gronden in 1848–1851. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 74. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Procesuitkomst, argumenten en eigendomsgrenzen pas beschrijven na raadpleging van het dossier. URL: https://www.archieven.nl/nl/db/0/toegang/235/277
De bedrogen fabrikeur – textielgeschil van 1764 Een zaak uit 1764 brengt de Mierlose thuisweverij uitzonderlijk dichtbij. De zeventienjarige Jacobus Vermeulen en de vijftienjarige Godefridus van de Laak werkten als weversknechten bij Hendrik van Riel in Mierlo. Van Riel weefde in opdracht van Johan Pieter van der Lith, een Nuenense fabrikeur die garens leverde en […]
Lokale machtsbasis Mierlo wordt in lokale en regionale historische bronnen beschreven als een vrije heerlijkheid. Vanaf de dertiende eeuw beschikten de Heren van Mierlo over een aanzienlijke lokale machtspositie. Zij combineerden bezit van grond en hoeven met bestuurlijke en juridische rechten. De term vrij betekent niet dat Mierlo volledig onafhankelijk was. De positie van de […]
Een linnendief in Mierlo in 1792 Een linnendief in Mierlo in 1792 krijgt in Topics Expansion VI een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare laag van de Mierlose geschiedenis vertegenwoordigt. De afbakening is bewust: het dossier behandelt niet opnieuw het volledige hoofdthema waarin het onderwerp thuishoort, maar concentreert zich op de concrete persoon, […]
Heer van Mierlo en Lierop in 1595 Erasmus van Grevenbroeck was heer van Mierlo en Lierop tijdens de heksenprocessen van 1595. Als landsheer beschikte hij over aanzienlijke bestuurlijke en juridische invloed binnen de heerlijkheid. De lokale bronnen reconstrueren een actieve rol van Erasmus bij het op gang brengen van de vervolging nadat namen uit Mierlo […]
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: reconstructie van de Mierlose heksenprocessen, Marie Baten, Heijl Bellen, Jenneken Gordtkens, Catharina Boons/Lyncken Pastoirs, Erasmus van Grevenbroeck, waterproeven en vonnissen. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/heksenprocessen_Mierlo_1595.html
Een korte en meedogenloze vervolgingsgolf In september 1595 vond in Mierlo een reeks heksenprocessen plaats onder het bewind van heer Erasmus van Grevenbroeck. De vervolging maakte deel uit van een bredere golf in Peelland, waarin kort na elkaar vrouwen uit onder meer Cranendonck, Leende, Geldrop, Mierlo, Lierop en Asten werden beschuldigd. In Mierlo begon de […]
Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang krijgt in Topics Expansion VI een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare laag van de Mierlose geschiedenis vertegenwoordigt. De afbakening is bewust: het dossier behandelt niet opnieuw het volledige hoofdthema waarin het onderwerp thuishoort, maar concentreert zich op de concrete persoon, instelling, gebeurtenis, […]
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Auteur: M. van Asseldonk. Gebruik: lokale rechtspraak, heerlijkheid en schepenbank van Mierlo en ’t Hout.
Gebruik: artikelen over het Duitse fragmentatiebombardement van 24 oktober 1944 en een historische Mierlose linnenzaak.
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: twee gedocumenteerde microhistorische verhalen: het textielgeschil rond Hendrik van Riel en fabrikeur Johan Pieter van der Lith in 1764, en het incident met Jan en Johanna van den Boomen tijdens de Mierlose kermis op 16 september 1769. Redactioneel: het textielartikel verwijst expliciet naar RHC Eindhoven, toegang 13153, inv. 35/3. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2017/2017_2_RGBWeb.pdf
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: thematische reconstructie van arrestaties, waterproeven, ondervragingen en executies in 1595. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2018/1-2018.pdf
Organisatie: Nationaal Archief. Type: archiefinventaris / Raad van Brabant. Gebruik: Toegang 3.20.52 bevat een stuk betreffende het doen van exploiten door vorsters van Mierlo of door deurwaarders. Het dossier is een primaire ingang voor lokaal bestuurlijk en juridisch functioneren. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud […]
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris / primaire gemeentelijke archiefstukken. Gebruik: bestuur, grondgebied, eigendom, rekeningen, besluiten en lokale administratie vóór de invoering van de moderne gemeente. Toegang: 13138. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Gebruik inventarisnummers en originele stukken voor exacte claims; de inventaris zelf is vooral een toegang tot primaire bronnen. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13138&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris van de schepenbank. Gebruik: rechtspraak, transportakten, schuld- en eigendomszaken en andere juridische handelingen binnen Mierlo. Toegang: 13141. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Sterke route naar primaire akten; conclusies moeten op het concrete inventarisstuk worden gebaseerd. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13141&miview=inv2&mizig=210
Bestuur en rechtspraak in één instelling Een schepenbank bestond uit lokale schepenen die onder leiding van de schout bestuurlijke en juridische taken uitvoerden. In een samenleving zonder moderne scheiding tussen gemeenteraad, bestuur en rechtbank liepen zulke functies in elkaar over. De schepenen legden verklaringen vast, behandelden transacties en spraken in rechtszaken vonnis. Hun stukken zijn […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Vorsters en deurwaarders in Mierlo rond 1702 Een rijksarchiefstuk uit 1702 brengt een vrijwel verdwenen lokaal ambt opnieuw in beeld: de vorster. In de vroegmoderne bestuurlijke en gerechtelijke praktijk vervulde een vorster uitvoerende taken rond bevelen, oproepingen en andere handelingen van het lokale gezag. Voor Mierlo is in het archief van de Raad van Brabant […]
