Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Bedelaars, landlopers en rondreizende kooplieden in Mierlo Bedelaars, landlopers en rondreizende kooplieden in Mierlo krijgt in Topics Expansion VI een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare laag van de Mierlose geschiedenis vertegenwoordigt. De afbakening is bewust: het dossier behandelt niet opnieuw het volledige hoofdthema waarin het onderwerp thuishoort, maar concentreert zich op de […]
De hazenplaag op de Luchense Heide Een conflict over hazen op de Luchense Heide laat op kleine schaal zien hoe jachtrecht en landbouwbelang konden botsen. Wanneer wild gewassen beschadigde maar boeren het niet vrij mochten vangen, ontstond een spanningsveld tussen eigendomsbescherming, voedselproductie en wettelijke jachtregels. Wildschade Hazen kunnen jonge gewassen en akkers beschadigen. Voor een […]
Driek Leenen was van 1911 tot 1935 veldwachter in Mierlo. Zijn lange diensttijd valt samen met veranderingen in politiezorg, brandweerorganisatie en de groeiende bestuurlijke aandacht voor Mierlo-Hout. Tweede gemeenteveldwachter De heemkundige reconstructie rond Embertus van der Schoor beschrijft hoe pastoor Elsen in Mierlo-Hout aandrong op extra politietoezicht. Jan Mathijs Lenssen was al gemeenteveldwachter, maar zijn […]
Embertus van der Schoor Embertus van der Schoor was een rijksveldwachter die in het begin van de twintigste eeuw in Mierlo-Hout werkte en woonde. Hij werd op 16 november 1871 geboren in Loon op Zand. Na eerdere werkzaamheden als veldwachter kwam hij uiteindelijk in Mierlo-Hout terecht, waar hij lokaal bekendstond als ‘t Rijkske’. Zijn biografie […]
Gebruik: conflicten rond jachtrecht, wildschade, stroperij en boerenbelangen.
Gebruik: kermis als plek van vermaak, toezicht, drankgebruik, vergunningen en politie-inzet.
Gebruik: lokale veldwachters, politieorganisatie, toezicht en openbare orde in Mierlo.
Hondsdolheid en hondenmaatregelen in Mierlo beschrijft hoe de gemeente in de negentiende en vroege twintigste eeuw reageerde op de dreiging van razende of mogelijk besmette honden. Het onderwerp ligt op het snijvlak van volksgezondheid, dierenbeheer en politietoezicht. Waarschuwingsplicht vanaf 1818 In 1818 verscheen volgens de lokale ziektegeschiedenis een provinciale publicatie die burgemeesters verplichtte omliggende gemeenten […]
Jan Mathijs Lenssen was gemeenteveldwachter in Mierlo en werkte vooral in het oorspronkelijke dorp. Zijn dossier verbindt politiezorg, volksgezondheid en de bestuurlijke verhouding tussen Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout. Veldwachter van het dorp De studie over rijksveldwachter Embertus van der Schoor beschrijft Lenssen als de reeds aanwezige gemeenteveldwachter toen in Mierlo-Hout behoefte ontstond aan extra politietoezicht. Hij […]
Karel op de Beke volgde op 1 mei 1927 rijksveldwachter Embertus van der Schoor op. Kort daarna werd zijn verzoek om een gemeentelijke toelage onderwerp van debat in de Mierlose gemeenteraad. Opvolger van ’t Rijkske Embertus van der Schoor stopte op 1 mei 1927 met zijn werkzaamheden in Mierlo-Hout. De lokale studie noemt Karel op […]
Een jaarlijks dorpsfeest Kermis behoort tot de oudste terugkerende vormen van openbaar vermaak in Nederlandse dorpen. Ook in Mierlo vormde de jaarlijkse kermis een moment waarop werk en dagelijks ritme plaatsmaakten voor attracties, muziek, horeca en ontmoeting. De kermis was bovendien verbonden met het verenigingsleven. De gilden vierden tijdens kermisperioden eigen bijeenkomsten en schietactiviteiten, terwijl […]
Kermis en openbare orde in Mierlo De Mierlose kermis was een feestelijk hoogtepunt, maar vanuit bestuur en politie ook een periode met extra drukte. Vergunningen, drank, verkeer, sluitingstijden, attracties en conflicten maakten openbare orde tot een terugkerend onderdeel van de organisatie. Meer mensen op één plek Kermis trok inwoners en bezoekers naar cafés en attracties. […]
Ketelmuziek op Luchen in 1909 Ketelmuziek op Luchen in 1909 gaat over een opmerkelijk conflict tussen boerenbelang en jachtrecht. Boeren maakten met potten, pannen, ketels en ander materiaal lawaai om hazen uit hun rogge en koren te verjagen. Landbouwschade door wild In 1909 ondervonden boeren op Luchen ernstige schade van hazen die vanuit de Luchense […]
Lodewijk Verstappen volgde in 1917 gemeenteveldwachter Jan Mathijs Lenssen op. Anders dan Lenssen kreeg hij Mierlo-Hout als standplaats, waarmee de gemeente de verdeling van politiezorg zichtbaar wijzigde. Opvolging van Lenssen Toen Jan Mathijs Lenssen in 1917 met ontslag ging, werd de vacature volgens de heemkundige studie ingevuld door Lodewijk Verstappen. De keuze van de standplaats […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Gebruik: lokale reconstructies van Maria Verheugt en historische bedelaars, landlopers en rondreizende kooplieden.
Publicatie: D’n Myerlese Koerier 2023, nummer 2. Gebruik: biografisch onderzoek naar rijksveldwachter Embertus van der Schoor en afzonderlijk sociaal-historisch onderzoek naar Mierlose dorpsmeisjes die als inwonende dienstbode in de stad werkten. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2023/MK23-2.pdf
Stroperij in Mierlo Stroperij lag op het snijvlak van voedselvoorziening, armoede, gewoonte en formeel jachtrecht. In een agrarisch dorp kon wild tegelijk eigendom van een jachtrechthebbende én schadelijk voor gewassen zijn. Daardoor ontstaat een geschiedenis waarin juridische regels en dagelijkse belangen regelmatig botsten. Jachtrecht en ongelijkheid Het recht om wild te bemachtigen was historisch niet […]
Trekhonden en hondenkarren in Mierlo beschrijft het gebruik en toezicht op honden als trekkracht in het vroegtwintigste-eeuwse Mierlo. De hondenkar hoort bij de alledaagse vervoersgeschiedenis van venters en kleine transporten, maar kwam ook onder steeds strenger wettelijk toezicht te staan. De Trekhondenwet De heemkundige studie over rijksveldwachter Embertus van der Schoor vermeldt de Trekhondenwet van […]
Veldwachters van Mierlo Voor de komst van de moderne politie waren veldwachters een zichtbaar gezicht van het lokale gezag. Zij hielden toezicht op wegen, markten, kermis, jacht, drankgebruik, ordeverstoring en gemeentelijke voorschriften. In Mierlo veranderde hun werk mee met verkeersgroei, nieuwe wetten en de ontwikkeling van Mierlo-Hout. Taken op straat en buitengebied De veldwachter controleerde […]
Veldwachterswoning aan de Dorpsstraat De veldwachterswoning aan de Dorpsstraat maakt een bestuurlijke functie tastbaar in het straatbeeld. Een ambtswoning was niet alleen privéwoning: zij kon tegelijk herkenningspunt zijn voor inwoners die de veldwachter nodig hadden. Het dossier onderzoekt gebouw, bewoners en functie zonder te veronderstellen dat iedere genoemde veldwachter er in dezelfde periode woonde. Wonen […]
