Embertus van der Schoor was een rijksveldwachter die in het begin van de twintigste eeuw in Mierlo-Hout werkte en woonde. Hij werd op 16 november 1871 geboren in Loon op Zand. Na eerdere werkzaamheden als veldwachter kwam hij uiteindelijk in Mierlo-Hout terecht, waar hij lokaal bekendstond als ‘t Rijkske’. Zijn biografie is bijzonder goed bruikbaar om de ontwikkeling van politie, openbare orde en de verhouding tussen Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout concreet te maken.
Rijksveldwacht en gemeenteveldwacht
De Nederlandse politieorganisatie was rond 1900 versnipperd. Gemeenten hadden eigen veldwachters, terwijl de rijksveldwacht vanuit de staat opereerde. Taken liepen uiteen van toezicht op openbare orde tot jacht, wegen en bijzondere wetten. In Mierlo-Hout speelde bovendien de vraag of de bestaande gemeentelijke politie voldoende aandacht had voor het groeiende deel van de gemeente rond de nieuwe parochie. Van der Schoor vervulde daar een herkenbare lokale rol.
Toezicht in Mierlo-Hout
Het Koerier-onderzoek beschrijft dat Van der Schoor op de Stiphoutseweg woonde en nauwgezet toezicht hield. Een voorbeeld is de Trekhondenwet, die vanaf 1911 vergunningen en voorwaarden stelde aan het gebruik van honden als trekkracht. Van der Schoor controleerde gebruikers en verbaliseerde waar nodig. Zulke details laten zien hoe landelijke wetgeving letterlijk op straat en langs boerenwegen werd gehandhaafd.
Persoonlijk leven
Zijn werk speelde zich af tegen een persoonlijk zware achtergrond. Zijn vrouw Gertruda overleed in 1916, waarna hij met drie tienerdochters achterbleef. Toch duikt hij kort daarna alweer in proces-verbalen en politiewerk op. In 1918 behaalde hij op 47-jarige leeftijd een politiediploma met aantekening, iets wat in de krant als voorbeeld van ijver werd gepresenteerd. Daarmee krijgt de figuur van de veldwachter een menselijker gezicht dan alleen uniform en gezag.
Einde van de loopbaan
Van der Schoor stopte op 1 mei 1927 met zijn werkzaamheden. Discussies in de gemeenteraad over zijn opvolger laten zien hoe kosten en de verdeling van politietoezicht tussen Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout bestuurlijk gevoelig konden zijn. Van der Schoor overleed op 23 februari 1929 in Mierlo-Hout, 57 jaar oud. Zijn loopbaan valt daarmee precies in een periode waarin dorp, verkeer en regelgeving snel veranderden.
Bronnen en familieverband
Het recente heemkundige onderzoek combineert bevolkingsregisters, burgerlijke stand, raadsstukken en politiehistorische gegevens. Het artikel legt ook een familieverbinding naar een latere burgemeester van Eindhoven, maar die genealogische bijzonderheid is niet de hoofdreden voor opname. Voor de Mierlo-encyclopedie is vooral zijn concrete rol in de veiligheid van Mierlo-Hout van belang. Nieuwe politie- of rechtbankstukken kunnen het dossier verder verrijken.
Onderzoek en afbakening
Voor dit dossier is het belangrijk om Embertus van der Schoor als een eigen onderwerp te behandelen en niet als een herhaling van een breder overzichtsartikel. De kern bestaat uit controleerbare lokale sporen: archiefstukken, historische kaarten, bevolkings- of gemeenteregisters, tijdschriftartikelen en waar mogelijk object- of terreinonderzoek. De precieze betekenis van termen en locaties kan in de loop van de tijd veranderen. Daarom worden oude plaatsnamen, functies en bestuurlijke begrippen niet zonder meer gelijkgesteld aan hun moderne tegenhanger. Nieuwe vondsten kunnen het dossier later verfijnen, maar moeten worden toegevoegd met een duidelijke bronverwijzing en zonder bestaande onzekerheden als vaststaand feit te presenteren.
