De geschiedenis van Mierlo opnieuw uitgeplozen — met hulp van AI én historische bronnen 

Mierlo voor Mierlo heeft er een bijzonder nieuw onderdeel bij: de Mierlose Encyclopedie. 

Voor deze digitale encyclopedie is de geschiedenis van Mierlo opnieuw uitgebreid onderzocht. Daarbij hebben we niet simpelweg bestaande teksten bij elkaar gezet. Onderwerpen, jaartallen, personen, gebeurtenissen, gebouwen en historische verbanden zijn opnieuw uitgeplozen en waar mogelijk met meerdere bronnen met elkaar vergeleken. 

Bij dat enorme onderzoekswerk is ook gebruikgemaakt van moderne kunstmatige intelligentie, waaronder ChatGPT. 

AI helpt daarbij met het doorzoeken, vergelijken, structureren en analyseren van grote hoeveelheden informatie. Het kan bijvoorbeeld helpen om tegenstrijdige jaartallen op te sporen, namen met elkaar in verband te brengen, ontbrekende onderwerpen te signaleren en historische gebeurtenissen vanuit verschillende bronnen naast elkaar te leggen. 

ChatGPT is daarbij niet de historische bron. De informatie moet uiteindelijk terug te voeren zijn op historische publicaties, archieven, onderzoeksrapporten, kranten, erfgoedorganisaties en andere controleerbare bronnen. 

Juist die combinatie van moderne technologie en traditioneel bronnenonderzoek maakt het mogelijk om de geschiedenis van Mierlo opnieuw en op veel grotere schaal te onderzoeken. 

Honderden bronnen opnieuw naast elkaar gelegd 

Voor de Mierlose Encyclopedie zijn inmiddels honderden afzonderlijke bronnen en bronverwijzingen verzameld. 

Daarbij is onder andere onderzoek gedaan met materiaal van: 

• Canon van Mierlo; 

• Heemkundekring Myerle; 

• publicaties en artikelen uit de Myerlese Koerier; 

• Historisch Documentatiecentrum Geldrop-Mierlo (HDC); 

• Erfgoed Brabant / Erfgoed Brabant Verhalen; 

• Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC); 

• Gemeente Geldrop-Mierlo, waaronder historische, archeologische en cultuurhistorische onderzoeken; 

• SAS Peelland, onder andere voor archeologie en kerkgeschiedenis; 

• Visit Geldrop-Mierlo; 

• historische en cultuurhistorische inventarisaties over Mierlo; 

• publicaties en informatie van de Provincie Noord-Brabant; 

• Land van de Peel; 

• Gulbergen; 

• Eindhoven Zoo / Dierenrijk; 

• Commonwealth War Graves Commission (CWGC); 

• bronnen over het Eindhovensch Kanaal en de regionale watergeschiedenis; 

• Water in Eindhoven; 

• Binnenvaart in Beeld; 

• kerkelijke en parochiële bronnen; 

• lokale historische publicaties; 

• oude krantenartikelen; 

• verenigingspublicaties; 

• onderzoeksrapporten; 

• kaarten, foto’s en beeldcollecties; 

• gemeentelijke documenten; 

• en andere primaire en secundaire bronnen die aan afzonderlijke encyclopedieonderwerpen zijn gekoppeld. 

In de encyclopediedatabase zijn inmiddels 610 bronrecords opgenomen. Bij het verdere onderzoek worden bronnen bovendien niet alleen verzameld, maar zoveel mogelijk aan de onderwerpen gekoppeld waarop ze betrekking hebben. 

Daardoor moet steeds beter zichtbaar worden waar informatie vandaan komt en waarop een historisch verhaal is gebaseerd. 

Oude verhalen opnieuw gecontroleerd 

Dat opnieuw onderzoeken is belangrijk. 

Geschiedenis wordt vaak jarenlang van website naar website overgenomen. Daarbij kan een verkeerd jaartal, een foutieve naam of een onjuiste conclusie uiteindelijk als vaststaand feit worden beschouwd. 

Met de Mierlose Encyclopedie proberen we daarom een stap verder te gaan. 

Wanneer bronnen elkaar tegenspreken, proberen we dat te herkennen. Wanneer een bewering niet voldoende onderbouwd kan worden, moet daar voorzichtig mee worden omgegaan. En wanneer nieuwe informatie een oud verhaal corrigeert, willen we die verbetering ook verwerken. 

Een mooi voorbeeld daarvan is de Venus van Mierlo. De naam doet vermoeden dat deze beroemde prehistorische afbeelding in Mierlo werd gevonden, maar de daadwerkelijke vindplaats lag bij Geldrop. Door bronnen opnieuw naast elkaar te leggen kunnen dergelijke historische nuances veel duidelijker worden beschreven. 

Hetzelfde geldt voor de geschiedenis van onder andere de Heren van Mierlo, het verdwenen kasteel, oude buurtschappen, kerken, scholen, bedrijven, oorlogsgeschiedenis, verenigingen, verdwenen gebouwen en honderden andere onderwerpen. 

Van prehistorie tot het Mierlo van nu 

De Mierlose Encyclopedie gaat veel verder dan alleen een verzameling oude verhalen. 

Je vindt er onderwerpen over onder meer: 

• prehistorie en archeologie; 

• de Heren van Mierlo; 

• het kasteel van Mierlo; 

• kerken en religie; 

• buurtschappen en oude gehuchten; 

• landbouw en textiel; 

• de Mierlose Zwarte; 

• oorlog, bezetting en bevrijding; 

• onderwijs; 

• gezondheidszorg; 

• verenigingen en sport; 

• bedrijven en middenstand; 

• bekende en minder bekende Mierlonaren; 

• natuurgebieden; 

• straten, gebouwen en monumenten; 

• cultuur en tradities; 

• Mierlo-Hout; 

• de ontwikkeling van het dorp; 

• en gebeurtenissen uit de recente geschiedenis. 

Onderwerpen zijn bovendien met elkaar verbonden. Vanuit het ene dossier kun je daardoor steeds verder door de geschiedenis van Mierlo bladeren. 

De encyclopedie moet uiteindelijk niet alleen vertellen wat er is gebeurd, maar ook laten zien hoe personen, plaatsen en gebeurtenissen met elkaar samenhangen. 

We zoeken foto’s van Mierlo! 

Voor één onderdeel kunnen computers, archieven en AI ons niet volledig helpen: 

de foto’s die bij Mierlonaren thuis liggen. 

Daarom doen we een grote oproep aan inwoners, oud-inwoners, families, verenigingen en organisaties. 

Heb jij oude foto’s van Mierlo? 

Dan zouden die van grote waarde kunnen zijn voor de Mierlose Encyclopedie. 

We zoeken onder andere foto’s van: 

• oude straten en buurten; 

• verdwenen huizen en gebouwen; 

• winkels en cafés; 

• bedrijven en werkplaatsen; 

• scholen en klassenfoto’s; 

• voetbalclubs en andere sportverenigingen; 

• muziek-, carnavals- en andere verenigingen; 

• processies en kerkelijke gebeurtenissen; 

• kermissen, optochten en dorpsfeesten; 

• oude beroepen; 

• boerenbedrijven en het vroegere buitengebied; 

• Mierlose families en personen; 

• de oorlogsjaren; 

• Mierlo-Hout; 

• de Mierlose Zwarte en kersenteelt; 

• natuur en landschap; 

• bijzondere gebeurtenissen; 

• en gewoon het dagelijkse leven in Mierlo. 

Ook foto’s uit de jaren zestig, zeventig, tachtig, negentig en daarna zijn interessant. 

Wat nu nog gewoon lijkt, is over enkele tientallen jaren geschiedenis. 

Heb je een foto waarvan je niet meer precies weet wie erop staat of waar deze is gemaakt? Ook die kan interessant zijn. Misschien herkennen andere Mierlonaren de personen of locatie. 

En vooral: help ons fouten te vinden 

Ondanks al het bronnenonderzoek, de controles en het gebruik van AI kan een encyclopedie van deze omvang nooit in één keer perfect zijn. 

En juist inwoners van Mierlo beschikken soms over kennis die nergens op internet of in een archief staat. 

Daarom vragen we iedereen: 

Zie je iets dat niet klopt? Meld het ons. 

Dat kan bijvoorbeeld gaan om: 

• een verkeerd jaartal; 

• een fout gespelde naam; 

• een verkeerde locatie; 

• een verkeerde persoon op een foto; 

• een onjuiste familierelatie; 

• ontbrekende informatie; 

• een gebeurtenis die anders is verlopen; 

• een vereniging waarvan informatie ontbreekt; 

• een gebouw waarvan de beschrijving niet klopt; 

• of een onderwerp dat volgens jou nog helemaal ontbreekt. 

Ook aanvullingen zijn zeer welkom. 

Heb je bijvoorbeeld een oud krantenknipsel, verenigingsblad, bidprentje, programmaboekje, document, foto, kaart of ander historisch materiaal dat iets kan bewijzen of aanvullen? Dan horen we dat graag. 

Lokale kennis is onmisbaar 

AI kan miljoenen woorden vergelijken. 

Een archief kan duizenden documenten bewaren. 

Maar alleen een Mierlonaar kan soms zeggen: 

“Dat klopt niet, want mijn opa werkte daar.” 

Of: 

“Die winkel zat niet op nummer 12 maar op nummer 18.” 

Of: 

“Ik weet wie de mensen op deze foto zijn.” 

Juist daarom willen we de Mierlose Encyclopedie samen met inwoners steeds beter maken. 

We willen niet doen alsof de geschiedenis nu definitief is vastgelegd. De encyclopedie moet juist kunnen groeien wanneer nieuwe documenten, foto’s, herinneringen of betere bronnen beschikbaar komen. 

Een digitale encyclopedie van en voor Mierlo 

Met de Mierlose Encyclopedie willen we uiteindelijk zoveel mogelijk kennis over ons dorp op één plek samenbrengen en voor de toekomst bewaren. 

Historische bronnen, moderne technologie én de kennis van Mierlonaren komen daarin samen. 

Neem daarom vooral een kijkje, klik eens door de verschillende onderwerpen en laat ons weten wat je tegenkomt. 

Zie je een fout? 

Meld hem. 

Weet je meer over