Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Burgemeester Termeerstraat De Burgemeester Termeerstraat is binnen de ontwikkeling van Luchen een voorbeeld van een bestaande lijn in het landschap die bij moderne woningbouw niet volledig is verdwenen. Het gemeentelijke beeldkwaliteitplan voor deelgebied 3a beschrijft de straat als een oud straatlint tussen de Geldropseweg en het Eindhovensch Kanaal. Bomen, grotere kavels en doorzichten naar het […]
De Groene Gemeente van Mierlo De Groene Gemeente was een uitgestrekt gebied van gemeenschappelijke gronden tussen Mierlo, Lierop en Helmond. Het begrip ‘gemeente’ betekende hier niet de moderne bestuursgemeente, maar een gebied waarvan gebruiksrechten door een gemeenschap werden gedeeld. De historische Groene Gemeente was groter dan het huidige Groot Goor en omvatte ook zones die […]
De Torenakkers van Mierlo De naam Torenakker lijkt op het eerste gezicht naar één vanzelfsprekende akker bij een kerktoren te verwijzen, maar het Mierlose toponiemenonderzoek laat zien dat de werkelijkheid ingewikkelder is. In historische bronnen komt de benaming op meer dan één plaats voor. Daarmee is ‘de Torenakker’ een voorbeeld van een terugkerend probleem in […]
Goormeesters van Mierlo De goormeesters of goorgesworenen waren functionarissen die toezicht hielden op het gebruik van de gemeenschappelijke gronden van Mierlo. Hun werk laat zien dat het beheer van weiden, turfgronden en andere gedeelde hulpbronnen niet vrijblijvend was. Waar veel gebruikers dezelfde gronden benutten, waren regels, controle en sancties nodig. De goormeesters vormden daarmee een […]
Grensbepaling van Mierlo in 1292 en 1296 De grensbeschrijvingen uit 1292 en 1296 behoren tot de vroegste documenten waarmee het territorium rond Mierlo concreter zichtbaar wordt. In een tijd zonder moderne kadastrale kaarten werden grenzen beschreven aan de hand van herkenbare punten in het landschap. Zulke documenten waren belangrijk voor rechtspraak, grondgebruik, belastingheffing en de […]
Grondbezit in Mierlo rond 1830 Rond 1830 werd eigendom steeds systematischer in kadastrale en hypothecaire administraties vastgelegd. Voor Mierlo is bij het BHIC een alfabetische naamlijst van grondeigenaren bewaard. Zo’n register biedt een directe mogelijkheid om personen en families te verbinden met percelen, hoeven, akkers, heide en andere onderdelen van het negentiende-eeuwse landschap. Wat de […]
Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]
Publicatie: Helmonds Heem nr. 57, zomer 2022, beschikbaar via Heemkundekring Myerle. Gebruik: uitgifte en gebruik van de Groene Gemeente, goormeesters, keuren en breuken, grensgeschillen, turfwinning en historische kaarten. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/nieuwsbrief/2022/Helmonds%20Heem%2057%2C%20de%20groene%20gemeente.pdf
Organisatie: Heemkundekring Myerle / werkgroep Historische Geografie. Gebruik: digitale interactieve kaart op basis van het kadaster van 1832, gekoppeld aan object-, perceel- en later genealogische informatie. Redactioneel: digitale kaart is een onderzoekstoegang; voor juridische of exacte eigendomsclaims blijven minuutplan, OAT, leggers en akten de onderliggende bronnen. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/Historische_geografie_Mierlo.html
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Publicatie: Myerlese Koerier 2021 nr. 2. Gebruik: interactieve historische-geografiekaart, eerste officiële kadastrale kaarten van 1832 en digitale reconstructie van percelen door de tijd. URL: https://heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2021/2-2021.pdf
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Publicatie: Myerlese Koerier 1992 nr. 2. Gebruik: ontstaan van het kadaster van 1832, Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel, kadastrale leggers, perceelmutaties en ruilverkaveling. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1992-2.PDF
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: volkstelling 1840 per buurtschap: Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Bronpagina: Hoe Mierlo haar grondgebied zag slinken. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/Het_bekijken_waard/geschheeren/Mierlo_grondgebied.html
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Publicatie: Myerlese Koerier 1992 nr. 2. Gebruik: methode en betekenis van Mierlose toponiemen en veldnamen voor taal, landbouw, archeologie en historische geografie. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1992-2.PDF
Het Protestants Paadje Het Protestants Paadje is een kleine historische route die een groot verhaal over religie en ruimte kan vertellen. De naam is verbonden met de protestantse aanwezigheid in Mierlo en met de manier waarop kerk, pastorie en dorpskern werden bereikt. Juist zulke paden verdwijnen gemakkelijk uit het landschap wanneer percelen worden bebouwd, wegen […]
Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]
Interactieve historische kaart van Mierlo 1832 Heemkundekring Myerle heeft de kadastrale situatie van Mierlo in 1832 digitaal ontsloten in een interactieve kaart. Het project maakt het mogelijk percelen, gebouwen, gebruik en historische gegevens ruimtelijk te bekijken. De eerste digitale kaart kwam in 2017 online; later werden steeds meer gegevens, waaronder genealogische informatie, aan de geografische […]
De eerste uniforme kadastrale basis In 1832 werd het Nederlandse kadaster operationeel als uniform stelsel voor grondbelasting. Voor Mierlo zijn de eerste kadastrale kaarten en de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel daardoor een uitzonderlijk rijke momentopname. Per perceel werden onder meer nummer, ligging, oppervlakte, eigenaar, beroep, soort eigendom en gebruikscategorie geregistreerd. Daardoor is zichtbaar waar huizen, akkers, […]
Kadastrale bronnen van Mierlo: minuutplan, OAT en leggers Het vroege kadaster vormt een sleutel tot de ruimtelijke geschiedenis van Mierlo. Het minuutplan laat percelen, wegen, waterlopen en bebouwing zien, terwijl de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel de kaartnummers aan eigenaars en gebruik koppelt. Latere leggers maken vervolgens veranderingen in eigendom en percelering zichtbaar. Wat de bronnen vastleggen […]
Auteur: Henk Simons. Gebruik: onderzoek naar de naam Torenakker en de verschillende historische plekken in Mierlo waarop die benaming is toegepast.
Type: lokale historische publicatie. Gebruik: ontwikkeling van de werkgroep Historische Geografie Mierlo, de overstap naar QGIS en de verbreding naar een Brabants samenwerkingsplatform. Bronkwaliteit: B. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2021/2-2021.pdf
Ontginning van woeste gronden rond Mierlo De term “woeste gronden” werd historisch gebruikt voor heide, zandige en andere niet-intensief ontgonnen terreinen. Rond Mierlo maakten zulke gebieden lange tijd deel uit van een landbouwsysteem waarin heide, plaggen, begrazing en akkers met elkaar samenhingen. In de negentiende en twintigste eeuw veranderde dat landschap sterk. Wat de bronnen […]
Peter van den Berk Peter van den Berk is binnen de recente Mierlose erfgoedgeschiedenis vooral van belang vanwege zijn langdurige betrokkenheid bij Heemkundekring Myerle, beeldherkenning, digitalisering en het project Historische Geografie. Zijn werk laat zien hoe lokale geschiedschrijving in enkele decennia veranderde van kaartenbakken en papieren dossiers naar gekoppelde digitale gegevens. Van oprichting tot werkgroepen […]
Protestants Mierlo De religieuze geschiedenis van Mierlo was niet uitsluitend katholiek. Na de verovering van ‘s-Hertogenbosch door Frederik Hendrik in 1629 en de politieke veranderingen in de Meierij kreeg de gereformeerde overheid een sterkere positie. Katholieke eredienst werd beperkt en de oude parochiekerk kwam in protestants gebruik. In een dorp met overwegend katholieke bevolking ontstond […]
Toponymische kaarten en veldnamenonderzoek in Mierlo Veldnamen en oude plaatsnamen bewaren informatie over gebruik, eigendom, bodem, landschap en lokale herinnering. Een naam kan eeuwen blijven bestaan terwijl het fysieke landschap sterk verandert. Daarom zijn toponymische kaarten een waardevolle aanvulling op kadaster en archiefstukken. Wat de bronnen vastleggen De Meertens-collectie bevat toponymisch kaartmateriaal als landelijke onderzoeksingang. […]
