Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte paginaâs. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Een fijnmazig netwerk Naast de grotere zandwegen kende Mierlo een dicht netwerk van karrensporen en voetpaden. Karrensporen verbonden boerderijen met akkers, heide, hooilanden en naburige dorpen. Smallere voetpaden boden wandelaars vaak een directere route. Op historische kaarten is te zien dat het wegennet veel minder strak was dan tegenwoordig. Routes konden langs perceelsgrenzen lopen, splitsen […]
Landbouw als economische basis Rond het kasteel lagen verschillende grote hoeven die tot de bezittingen van de Heren van Mierlo behoorden. Zij leverden inkomsten, voedsel en landbouwproducten en waren daarmee minstens zo belangrijk voor het dagelijkse functioneren van de heerlijkheid als het representatieve hoofdgebouw. In bronnen uit de vijftiende eeuw worden in de directe omgeving […]
Water als verdediging en structuur Grachten vormden een essentieel onderdeel van Kasteel Mierlo. Tijdens het proefsleuvenonderzoek van 2016 werden in vrijwel iedere werkput humeuze vullingen gevonden die met oude kasteelgrachten in verband konden worden gebracht. Aan de noord-, oost- en zuidzijde werd de buitenbegrenzing van het omgrachte complex vastgesteld. Ook de globale ligging van de […]
Geloof als onderdeel van de schooldag Katholiek onderwijs kreeg in Mierlo vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw een steeds grotere plaats. De Franciscanessen begonnen in 1874 met onderwijs voor meisjes en kleuters; later kwam ook de jongensschool onder het kerkbestuur. Het kerkbestuur was tevens schoolbestuur. Catechismus, misbezoek en godsdienstonderwijs stonden naast lezen, schrijven, […]
Kerkelijke beneficiÃŦn en de Kapel op het Hout De religieuze geschiedenis van Mierlo bestaat niet alleen uit kerkgebouwen en parochies, maar ook uit goederen, inkomsten en juridische rechten die aan altaren, kapellen en beneficiÃŦn waren verbonden. Het Nationaal Archief bevat meerdere administratieve sporen die voor Mierlo relevant zijn, waaronder een verbaal uit 1836 over goederen […]
Kerkelijke broederschappen in Mierlo Kerkelijke broederschappen in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis verspreid. Dit […]
Zorg als religieuze opdracht De katholieke kerk speelde eeuwenlang een grote rol bij armen- en ouderenzorg. Liefdadigheid werd gezien als christelijke plicht en kreeg vorm via fondsen, collectes, parochiÃŦle verenigingen en religieuze congregaties. Het Apostelhuis was een vroeg Mierloos voorbeeld. In de negentiende eeuw kwamen daar de Franciscanessen bij, die onderwijs, armenzorg en verzorging van […]
De oude parochiekerk naar de protestanten Het jaar 1648 vormde voor katholiek Mierlo een grote breuk. Na de politieke veranderingen aan het einde van de Tachtigjarige Oorlog kwam de oude parochiekerk, net als veel andere katholieke kerken in de Meierij, in protestantse handen. De katholieke bevolking verloor daarmee haar officiÃŦle kerkgebouw. Kerkelijke ornamenten werden verwijderd […]
De stem van de kerk in het dorp Kerkklokken bepaalden eeuwenlang mede het ritme van het dorpsleven. Ze riepen gelovigen op voor de mis, markeerden bijzondere kerkelijke momenten en werden gebruikt bij rouw, feestdagen en andere gebeurtenissen. De toren van de Luciakerk is ouder dan het negentiende-eeuwse kerkgebouw en vormde daardoor al vÃģÃģr 1856 het […]
Kerkmeesters van Mierlo Kerkmeesters van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Kortste route naar de parochiekerk Kerkpaden waren voetpaden die bewoners van buurtschappen en verspreide boerderijen gebruikten om naar de kerk te gaan. Zij liepen vaak zo rechtstreeks mogelijk door akkers en weilanden en volgden niet altijd de bredere karroutes. De kadastrale kaart van Mierlo uit 1832 laat verschillende wegen met de naam Kerkweg zien. Daarbij […]
Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]
Een jaarlijks dorpsfeest Kermis behoort tot de oudste terugkerende vormen van openbaar vermaak in Nederlandse dorpen. Ook in Mierlo vormde de jaarlijkse kermis een moment waarop werk en dagelijks ritme plaatsmaakten voor attracties, muziek, horeca en ontmoeting. De kermis was bovendien verbonden met het verenigingsleven. De gilden vierden tijdens kermisperioden eigen bijeenkomsten en schietactiviteiten, terwijl […]
Kermis en openbare orde in Mierlo De Mierlose kermis was een feestelijk hoogtepunt, maar vanuit bestuur en politie ook een periode met extra drukte. Vergunningen, drank, verkeer, sluitingstijden, attracties en conflicten maakten openbare orde tot een terugkerend onderdeel van de organisatie. Meer mensen op ÃĐÃĐn plek Kermis trok inwoners en bezoekers naar cafÃĐs en attracties. […]
Hoogstambomen als dorpsbeeld Toen de Mierlose kersenteelt groeide, verschenen rond het dorp steeds meer boomgaarden. De traditionele kersenbomen waren hoogstammen met brede kronen. Voor de oogst waren lange ladders en ervaren plukkers nodig. De boomgaarden hadden een economische ÃĐn landschappelijke betekenis. In het voorjaar vormde de bloesem een opvallend beeld; in de zomer trok de […]
Van boomgaard naar markt De groei van de kersenteelt maakte georganiseerde handel noodzakelijk. Begin twintigste eeuw werden kersen niet alleen rechtstreeks aan huis verkocht, maar ook via georganiseerde afzet en veiling. Lokale bronnen plaatsen de oprichting van een kersen-veilingvereniging rond 1910 en de ontwikkeling van een eigen veiling in het daaropvolgende decennium. Daardoor konden grotere […]
Kersenkoninginnen van Mierlo CeremoniÃŦle vertegenwoordigers van het kersendorp tijdens oogstfeesten en latere herlevingen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De kersenkoningin werd een herkenbaar gezicht van […]
Van oogst naar dorpsfeest In 1948 organiseerde zangvereniging Sint Lucia het eerste grote Kersenoogstfeest. Het evenement groeide uit tot een jaarlijks dorpsfeest rond de bekendheid van Mierlo als kersendorp. Een belangrijk onderdeel was de verkiezing en kroning van een Kersenkoningin. Daarnaast kwamen er optochten met praalwagens, muziek, kermis en andere activiteiten. De feesten trokken in […]
Intensief seizoenswerk De kersenpluk was een korte maar zeer arbeidsintensieve periode. Rijpe vruchten moesten snel en voorzichtig worden geoogst. Bij de oude hoogstambomen gebeurde dat vanaf lange ladders. De pluk bood tijdelijk werk aan veel inwoners en mensen uit de omgeving. Historische krantenberichten laten zien dat ervaren plukkers tientallen kilo’s per dag konden oogsten. De […]
Monument voor een verdwenen dorpsbeeld De Kersenplukker is een kunstwerk dat herinnert aan de periode waarin de kersenpluk het straat- en landschapsbeeld van Mierlo bepaalde. Het beeld toont de menselijke kant van de fruitteelt: niet alleen de boom en vrucht, maar vooral het zware handwerk dat bij de oogst hoorde. Het beeld stond vanaf 1982 […]
Van landbouwproduct naar dorpssymbool De Mierlose Zwarte was ooit in de eerste plaats een fruitras en handelsproduct. Toen de commerciÃŦle kersenteelt terugliep, verdween de kers niet uit de lokale cultuur. Integendeel: zij kreeg steeds meer betekenis als symbool van Mierlo. Kersenoogstfeesten, kersenkoninginnen, de Kersenplukker, carnavalsnamen, streekproducten en bloesemroutes houden het beeld van Mierlo als kersendorp […]
Vroege christelijke aanwezigheid Wanneer het christendom precies vaste voet kreeg in het gebied van Mierlo is niet met ÃĐÃĐn jaartal aan te wijzen. De vroegmiddeleeuwse archeologie rond de huidige Luciakerk laat wel zien dat deze omgeving al vÃģÃģr de volle middeleeuwen belangrijk was voor bewoning en begraving. Merovingische en Karolingische graven en bewoningssporen maken duidelijk […]
Ketelmuziek op Luchen in 1909 Ketelmuziek op Luchen in 1909 gaat over een opmerkelijk conflict tussen boerenbelang en jachtrecht. Boeren maakten met potten, pannen, ketels en ander materiaal lawaai om hazen uit hun rogge en koren te verjagen. Landbouwschade door wild In 1909 ondervonden boeren op Luchen ernstige schade van hazen die vanuit de Luchense […]
Kettingmigratie van de familie Van der Zanden naar Nieuw-Zeeland De naoorlogse emigratie uit Mierlo kende niet alleen individuele vertrekken, maar ook kettingmigratie: familieleden volgden elkaar nadat eerdere emigranten ervaringen en mogelijkheden vanuit het bestemmingsland doorgaven. De familie Van der Zanden vormt een duidelijk Mierloos voorbeeld. In 1947 vertrok Maria van der Zanden, geboren in 1906, […]
