Het einde van het oude heidesysteem
Heide hoorde eeuwenlang bij het landbouwsysteem. Schapen leverden mest en wol, terwijl plaggen uit de heide in potstallen werden gebruikt. Door kunstmest, veranderde landbouw en nieuwe economische mogelijkheden verloor dit systeem in de negentiende eeuw snel zijn betekenis.
Veel heide werd daarna ontgonnen. Sommige gronden veranderden in akkers, andere werden bebost. De regelmatige bospercelen rond Molenheide en Wolfsven zijn mede uit deze ontginningsperiode voortgekomen.
Landschappelijke gevolgen
De ontginningen maakten het landschap productiever, maar verkleinden de oppervlakte open heide sterk. Wat overbleef kreeg later juist hoge natuur- en erfgoedwaarde. De huidige bescherming van heidegebieden is daarmee in zekere zin het spiegelbeeld van de vroegere drang om de 'woeste gronden' economisch te benutten.
