Hofgoed

Een van de kasteelboerderijen

Het Hofgoed was een boerderij aan de Kasteelweg die tot het historische bezit rond het Kasteel van Mierlo behoorde. Op de kadastrale kaart van 1832 stond de hoeve in bezit van baron M.G.K. van Scherpenzeel-Heusch.

In de negentiende en twintigste eeuw wisselde het Hofgoed meerdere malen van eigenaar. In 1936 werd het geveild en kwam het bij Johannes van Dijk terecht; in 1961 werd Antonia van Dijk volgens de lokale reconstructie de laatste eigenaar.

Verdwenen na brand

Na een brand aan het einde van de jaren zestig — in lokale bronnen aangeduid als 1968/69 — werd het Hofgoed gesloopt. Daardoor verdween een van de laatste bovengrondse gebouwen die rechtstreeks met het voormalige kasteellandschap verbonden waren.

De andere historische kasteelboerderij aan de Kasteelweg bleef wel behouden.

Van veldnaam naar kaartbeeld

Gehuchten, akkers, beemden, hoeven en wegen vormden samen het historische cultuurlandschap van Mierlo. De maatboeken van 1792 en 1810 en het kadaster van 1832 zijn belangrijke momentopnamen, maar geen tijdloze kaart van het dorp. Perceelsgrenzen, eigendom en gebruik konden veranderen. Historische buurtschapsnamen worden daarom niet als moderne scherp begrensde wijken behandeld.

Verbanden binnen de encyclopedie

Het dossier Het gehuchtenlandschap is via thematisch onderdeel met dit onderwerp verbonden. Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom.

Het dossier Deel 07 – Straten, buurten, gehuchten en veldnamen is via onderwerp met dit onderwerp verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Bronnen en zekerheid

De onderbouwing combineert institutionele of onderzoeksdocumentatie, lokale historische publicaties. Tot de gebruikte bronlaag behoren Heemkundekring Myerle – Kasteel Mierlo, RAAP – Archeologische evaluatie en waardering kasteelsite Mierlo, Heemkundekring Myerle – Beeldbank, Heemkundekring Myerle – Mierlose buurtschappen in 1840 en 6 aanvullende bronnen. Waar een oudere publicatie en recenter onderzoek van elkaar verschillen, krijgt de meest directe of methodisch sterkste bron voorrang. Onzekerheden over datering, locatie of interpretatie blijven expliciet zichtbaar.

Het Hofgoed als onderdeel van een groter bezit

Bij het Hofgoed is vooral de samenhang met het voormalige kasteellandschap van belang. Een kasteelboerderij functioneerde niet als los woonhuis, maar binnen een stelsel van gronden, pacht, wegen en andere bezittingen. De kadastrale situatie van 1832 geeft een vaste momentopname van eigenaar en percelen en vormt daardoor een geschikt vertrekpunt om oudere en latere gegevens aan te koppelen.

Voor de negentiende en twintigste eeuw kunnen kadastrale leggers eigendomsoverdrachten en veranderingen in percelen volgen. Zulke gegevens moeten worden onderscheiden van lokale herinneringen aan bewoners of aan de uiteindelijke brand en sloop. Waar dateringen in secundaire bronnen uiteenlopen, blijft het beter een periode te noemen totdat een brandweerbericht, krant, akte of ander direct document de precieze datum bevestigt.

Verdwenen gebouw, leesbaar landschap

Na het verdwijnen van een boerderij kan de erfplaats nog onderzoekbaar zijn via kadasterkaarten, luchtfoto's, perceelsgrenzen en archeologische informatie. Voor het Hofgoed is daarom niet alleen de laatste bouwfase relevant, maar ook de ligging ten opzichte van Kasteelweg, het voormalige kasteelterrein en andere historische onderdelen van het bezit. Zo wordt het dossier onderdeel van een ruimtelijke reconstructie van het kasteellandschap in plaats van uitsluitend een verhaal over één verdwenen gebouw.